Pielęgnacja racic u bydła mięsnego: Dlaczego jest tak ważna?
W hodowli bydła mięsnego często pokutuje mit, że zwierzęta przebywające na pastwisku same „ścierają” sobie racice i nie wymagają opieki podiatrycznej. Nic bardziej mylnego. Przerost racic, ich pęknięcia czy gnicie strzałki to prosta droga do kulawizn. Kulawy opas cierpi z powodu bólu, przez co rzadziej podchodzi do paśnika, mniej je i traci na wadze. W skali roku straty wynikające ze słabych przyrostów mogą wielokrotnie przewyższyć koszt profesjonalnej korekcji racic.
Zdrowe racice to nie tylko estetyka – to mechanika ruchu. Nieprawidłowe kąty natarcia racicy powodują przeciążenia stawów i ścięgien, co u ciężkich ras mięsnych (jak Charolaise czy Limousine) może doprowadzić do nieodwracalnych zmian i konieczności przedwczesnej sprzedaży zwierzęcia na rzeź.
Przyczyny problemów z racicami: Dieta i podłoże
Głównym czynnikiem wpływającym na jakość rogu racicowego jest żywienie. Nadmiar węglowodanów łatwofermentujących przy braku odpowiedniej ilości włókna prowadzi do kwasicy żwacza. W efekcie we krwi pojawia się histamina, która powoduje ochwat (laminitis) – bolesne zapalenie tworzywa racicowego. Róg staje się miękki, podatny na uszkodzenia i gnicie.
Drugim czynnikiem jest podłoże. Bydło mięsne utrzyywane alkierzowo na głębokiej ściółce ma racice stale narażone na wilgoć i amoniak. Wilgotna ściółka rozmiękcza róg, ułatwiając wnikanie patogenom wywołującym m.in. zanokcicę. Dlatego tak ważne jest zapewnienie suchego legowiska. Zastosowanie izolacji posadzki oraz ścian (np. przy użyciu trwałych materiałów warstwowych PIR) pomaga utrzymać odpowiedni drenaż i mikroklimat w oborze.
Profesjonalna korekcja racic – jak często?
Zaleca się, aby profilaktyczna korekcja racic odbywała się przynajmniej dwa razy w roku. Specjalista przy użyciu profesjonalnego poskromu (tzw. klatki do racic) jest w stanie bezpiecznie unieruchomić zwierzę, co minimalizuje stres zarówno dla opasa, jak i dla człowieka. Podczas zabiegu przywraca się fizjologiczny kształt racic, wyrównuje podeszwy i – co najważniejsze – wykrywa ukryte stany zapalne.
Korekcja to także czas na „pedicure” profilaktyczny. Usunięcie martwego rogu i odsłonięcie ewentualnych ubytków pozwala na podanie środków odkażających jeszcze przed wystąpieniem kulawizny. W stadach o dużym zagęszczeniu bardzo skuteczne są również kąpiele racic w brodzikach z siarczanem miedzi lub cynku, które utwardzają róg i działają antyseptycznie.
Higiena w oborze a sucha racica
Oprócz samej korekcji kluczową rolę odgrywa utrzymanie czystości ciągów komunikacyjnych. Gnojowica zalegająca w korytarzach gnojowych to siedlisko bakterii beztlenowych. Nowoczesne systemy usuwania obornika oraz projektowanie spadków posadzek tak, aby mocz był natychmiast odprowadzany, to podstawa sukcesu.
W budynkach o konstrukcji stalowej, gdzie łatwo o utrzymanie wysokiej higieny (dzięki nienasiąkliwym powierzchniom ścian PIR), stopień zachorowalności na nekrobacylozę (gnicie racic) jest znacznie niższy niż w starych, zawilgoconych budynkach murowanych. Sucha i twarda racica to gwarancja, że energia z paszy pójdzie w budowę mięśni, a nie w walkę z bólem.
Podsumowanie
Dbanie o racice bydła mięsnego to inwestycja, która zwraca się w każdym kilogramie masy ciała. Zdrowe, pewnie stąpające zwierzęta to stado spokojne, wydajne i gotowe do pełnego wykorzystania potencjału bazy paszowej Twojego gospodarstwa. Aby zapewnić im najlepsze warunki bytowe, warto rozważyć nowoczesne technologie wznoszenia budynków, o których więcej przeczytasz w naszym artykule o halach stalowych dla rolnictwa.