Biosekuracja w gospodarstwie rolnym: Twoja pierwsza linia obrony
Jeszcze kilka lat temu termin „biosekuracja” kojarzył się głównie z wielkimi fermami przemysłowymi. Dzisiaj, w obliczu zagrożenia Afrykańskim Pomorem Świń (ASF) czy wysoce zjadliwą grypą ptaków (HPAI), jest to obowiązek każdego rolnika, niezależnie od skali produkcji. Biosekuracja to suma wszystkich działań, które mają na celu niedopuszczenie do wniknięcia patogenów do gospodarstwa oraz ograniczenie ich rozprzestrzeniania się wewnątrz stada. To budowa niewidzialnej, ale szczelnej powłoki ochronnej wokół Twoich zwierząt.
Skuteczna ochrona biologiczna nie jest jednorazowym działaniem – to proces, który musi stać się nawykiem każdego pracownika i domownika. Najmniejsza nieszczelność w systemie, taka jak przeoczenie dezynfekcji kół ciągnika wjeżdżającego na teren podwórza, może doprowadzić do katastrofy ekonomicznej i konieczności utylizacji całego inwentarza.
Podział na strefy: Czysta i Brudna
Fundamentem biosekuracji jest wyraźne oddzielenie strefy „brudnej” (zewnętrznej, dostępnej dla osób postronnych i pojazdów) od strefy „czystej” (produkcyjnej, gdzie przebywają zwierzęta). Przejście między tymi obszarami powinno odbywać się wyłącznie przez tzw. śluzę sanitarną.
W śluzie obowiązuje bezwzględna zasada zmiany odzieży i obuwia. Odzież używana przy zwierzętach nigdy nie powinna opuszczać terenu gospodarstwa, a odzież „cywilna” nie może mieć kontaktu z wnętrzem obory czy chlewni. Ważnym elementem są również maty dezynfekcyjne nasączone skutecznym środkiem wirusobójczym. Należy jednak pamiętać, że mata działa tylko wtedy, gdy jest czysta i regularnie uzupełniana świeżym roztworem – zaschnięta mata jest jedynie mitem bezpieczeństwa.
Kontrola wejść i pojazdów
Większość patogenów trafia do gospodarstwa za pośrednictwem kół pojazdów, brudnego sprzętu lub dzikich zwierząt. Dlatego teren hodowli powinien być ogrodzony, a wejścia i wjazdy ograniczone do niezbędnego minimum. Bramy wjazdowe powinny być wyposażone w niecki dezynfekcyjne lub systemy oprysku kół.
Szczególną uwagę należy zwrócić na pojazdy odbierające padlinę, zwierzęta do sprzedaży lub dostarczające paszę. Kierowcy tych pojazdów mają kontakt z wieloma innymi gospodarstwami i mogą być nieświadomymi wektorami chorób. Nowoczesne budynki inwentarskie projektuje się tak, aby załadunek zwierząt odbywał się na obrzeżach strefy czystej, bez konieczności wjazdu obcego transportu do wnętrza podwórza.
Szczelność budynków a izolacja termiczna
Szczelność budynku to podstawa ochrony przed gryzoniami, ptactwem i owadami, które przenoszą groźne bakterie. Nowoczesne budownictwo oparte na halach stalowych z wypełnieniem z płyt warstwowych PIR oferuje doskonałą szczelność konstrukcyjną. Gładkie powierzchnie płyt PIR utrudniają osiedlanie się szkodników i są odporne na agresywne środki dezynfekcyjne stosowane podczas „przerwy produkcyjnej”.
Dobra izolacja termiczna to również element biosekuracji pośredniej – zwierzęta przebywające w optymalnej temperaturze, bez stresu cieplnego, mają silniejszy układ odpornościowy. Organizm, który nie musi tracić energii na walkę z zimnem lub gorącem, znacznie skuteczniej broni się przed infekcjami środowiskowymi.
Podsumowanie
Biosekuracja to dyscyplina, która chroni przyszłość Twojego gospodarstwa. To inwestycja w wiedzę i infrastrukturę, która daje pewność, że ciężka praca hodowlana nie zostanie zniweczona przez jeden błąd. Jeśli chcesz zbudować bezpieczne i nowoczesne miejsce dla swoich zwierząt, zapraszamy do lektury naszych artykułów o budowie hal inwentarskich spełniających najwyższe normy sanitarne.